Биыл қазақ боксының негізін қалаушылардың бірі, көрнекті спорт қайраткері, майдангер және дарынды бапкер Шоқыр Бөлтекұлының туғанына 110 жыл толып отыр. Оның есімі қазақ спорты тарихында алтын әріптермен жазылған. Шоқыр Бөлтекұлы ұлттық бокстың қалыптасуы мен дамуына өлшеусіз үлес қосып, бірнеше буын спортшылардың тәрбиеленуіне жол ашты.

Шоқыр Бөлтекұлы 1916 жылы Маңғыстау өңірінде дүниеге келген. Әкесі қарапайым балықшы болған. Ел аузында сақталған деректерге сүйенсек, ұлы дүниеге келген күні қармаққа «Шоқыра» балығы түсіп, оны жақсылықтың нышаны санаған әкесі баласына осы есімді берген. Кейін халық арасында ол Шоқыр атымен танылды.

Балалық шағы қиындықпен өткен болашақ чемпион ерте жетім қалып, Форт-Шевченко қаласындағы балалар үйінде тәрбиеленді. Жастайынан қайсар мінезімен және күш-қайратымен ерекшеленген ол кейін өнер жолын таңдап, Киев көркемсурет академиясында білім алады. Алайда тағдыр оны спортқа алып келді. 1936 жылдан бастап боксқа ден қойып, аз уақыт ішінде жоғары нәтижелер көрсете бастады.

Ұлы Отан соғысы жылдарында майданға аттанды. Соғыстан жараланып оралғанымен, спорттағы қызметін жалғастырып, қазақ боксының дамуына бар күш-жігерін жұмсады.

1947 жылы Шоқыр Бөлтекұлы КСРО чемпионатында жеңіске жетіп, қазақ жастары арасынан алғаш болып «КСРО спорт шебері» атағын иеленді. Ол спорттық мансабында шаршы алаңға 223 рет шығып, оның 199-ында жеңіске жеткен. Кейін бапкерлік қызметке ауысып, 800-ден аса боксшы тәрбиеледі.

Шоқыр Бөлтекұлы тек спортшы ғана емес, ұлттық рухты жоғары қойған тұлға болды. Ол 1940 жылдары тегін «Бөлтекұлы» деп жаздырған алғашқы қазақтардың бірі ретінде де белгілі.

Белгілі спорт журналисі Несіп Жүнісбайұлы оның болмысын аты аңызға айналған батыр Бауыржан Момышұлымен салыстырған. Екі тұлғаның мінезіндегі қайсарлық пен отансүйгіштік қасиеттер көпшілік тарапынан жиі айтылып келеді.

Шоқыр Бөлтекұлының жары Нұрсұлу Тапалова - қазақтың тұңғыш кәсіби балериналарының бірі. Бұл олардың отбасы қазақ мәдениеті мен спортының дамуына қатар үлес қосқанын көрсетеді.

Арада 30 жыл өтсе де, Шоқыр Бөлтекұлының есімі халық жадынан өшкен жоқ. Бүгінде Ақтау қаласында оның құрметіне халықаралық бокс турнирі тұрақты түрде өткізіліп келеді. Сонымен қатар, оның өмірі мен еңбегі туралы зерттеулер жазылып, кітаптар жарық көрді.

Шоқыр Бөлтекұлы – қазақ боксының тарихындағы тұғырлы тұлға. Оның өмір жолы мен еңбегі бүгінгі спортшылар үшін табандылықтың, еңбекқорлықтың және отансүйгіштіктің жарқын үлгісі болып қала береді.

Дайындаған: Ажар Алина

Бокстағы дәл соққы жекпе жектің тағдырын шешіп, жанкүйерлер жадында ұзақ сақталатын оқиғаға айналады. Соңғы жылдары Қазақстан ұлттық құрамасының боксшылары халықаралық ареналарда жарқын жеңістерімен ғана емес, жойқын нокауттарымен де ерекшеленіп келеді.  

Бекзат Нұрдәулетов – Акмолжан Исраилов  

Болгарияда өткен Странджа кубогінде Бекзат Нұрдәулетов өзбекстандық Акмолжан Исраиловпен қолғап түйістірді. 86 келі салмақтағы кездесуде қазақстандық боксшы алғашқы секундтардан-ақ басымдық танытты. Ол бірінші раундтың 2 минут 44 секунды өткенде қарсыласын нокаутқа жіберіп, жекпе жекті мерзімінен бұрын аяқтады.  

Айбек Оралбай – Александр Окаров  

Венгрияның Дебрецен қаласында өткен Иштван Бочкай халықаралық турнирінде Айбек Оралбай өзінің соққы күшін тағы бір мәрте дәлелдеді. Германия өкілі Александр Окаровқа қарсы жекпе жекте ол толық үстемдік көрсетіп, бірінші раундтың 2 минут 41 секунды кезінде қарсыласын нокаутқа түсірді.  

Сабыржан Аққалықов – Джошуа Арон Кузин  

Ұлттық құрамадағы мықты техниканы көрсетіп жүрген боксшылардың бірі - Сабыржан Аққалықов. Ол 2025 жылы Джошуа Арон Кузинге қарсы 75 келідегі жекпе жекте екінші раундтың 2:19 минутында қарсыласын нокаутқа жіберді. Қазақстан боксшысының ауыр соққысынан кейін Джошуаға өз-өзіне келу қиынға соқты.  

Махмұд Сабырхан – Башким Баджоку  

2025 жылғы Ливерпульдегі әлем чемпионатында Махмұд Сабырхан Косово боксшысы Башким Баджокумен жұдырықтасты. Қазақстандық спортшы қарсыласын бар болғаны 30 секунд ішінде нокаутқа түсіріп, турнирдің ең жарқын сәттерінің бірін сыйлады. Кейін Лондондағы «Boxing News» басылымы бұл соққыны әлем чемпионатының «Ең үздік соққысы» деп атады.

Оразбек Асылқұлов – Мукело Дламини

Оразбек Асылқұлов Эсватини өкілі Мукело Дламиниге қарсы шаршы алаңға шықты. Қазақстан боксшысы кездесудің небәрі 21 секундында қарсыласын нокаутқа жіберіп, көрерменнің ерекше ықыласына бөленді. Бұл нокаут біріншіліктегі ең жылдам жеңістердің бірі ретінде есте қалды. Қазақстан ұлттық құрамасының бұл нокауттары боксшылардың жоғары деңгейдегі дайындығын, соққы күшін және халықаралық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін айқын көрсетеді.  

Дайындаған: Жанерке Есманова

Бақыт Сәрсекбаевтың жетекшілігімен Қазақстанның U19 жастар бокс құрамасы Мажарстанның Эгер қаласында өткен жастар мен жасөспірімдер арасындағы халықаралық «Мемориал Иштван Борнемисса» турнирінде табысты өнер көрсетті.

World Boxing ұйымының аясында өткен додаға 24 елден, соның ішінде Өзбекстан, Украина, АҚШ, Франция, Үндістан және басқа да мемлекеттерден 500-ден астам спортшы қатысты. Қазақстан бұл жарыста 18 боксшымен сынға түсіп, 6 алтын, 6 күміс және 3 қола медаль жеңіп алды.

Алтын жүлдегерлер:

50 кг – Әділ Асқанбай

55 кг – Бексұлтан Қожамжар

65 кг – Ақжүрек Қалабай

80 кг – Тимур Тайбеков

85 кг – Руслан Ахметов

90 кг – Жалғас Утебеков

Күміс жүлдегерлер:

55 кг – Айдос Усенов

70 кг – Оразалы Көбей

75 кг – Санжар Матасов

85 кг – Ерубай Тұрлыбай

90 кг – Нұрсұлтан Қыстаубай

+90 кг – Еркетан Жарқынбек

Қола жүлдегерлер:

55 кг – Едіге Нұрқожа

70 кг – Бейбарыс Әшірбай

+90 кг – Әбілмансұр Бақыт

Қазақстанның U-19 жастар бокс құрамасының аға жаттықтырушысы Бақыт Сәрсекбаевтың жетекшілігімен Мажарстанның Эгер қаласында өтіп жатқан жастар мен жасөспірімдер арасындағы халықаралық «Мемориал Иштван Борнемисса» турниріне қатысып жатыр.

Жарысқа Өзбекстан, Черногория, Италия, Әзербайжан, Германия, Балтық және Балқан елдері, сондай-ақ жарыс иелері – Мажарстан спортшылары қатысып жатыр. Жалпы қатысушылар саны 24-тен астам елден келген 500-ден астам боксшыны құрайды. Қазақстан бұл турнирде 18 боксшымен қатысуда, олардың 12-сі финалға шықты. Ал 3 спортшы қола жүлдеге ие болды. World Boxing халықаралық федерациясының аясында өтетін турнир 25 мамырда басталған, ал финалдық жекпе-жектер мен жабылу рәсімі ертеңге жоспарланған.

Алматы қаласында Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, Кеңес Одағының Батыры және Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған XXIX халықаралық бокс турнирі мәресіне жетті.

Финалдық жекпе-жектердің нәтижелері:

50 келі

Нұрсұлтан Нуриденовтің (БҚО) жекпе-жекке шықпауына байланысты жеңіс Ернар Қарапқа (Абай обл) берілді.

55 келі

Сәкен Бибосынов (ЦСКА) - Кенже Мұратұлы (Алматы обл) - 4:1

60 келі

Асылжан Серікбай (Шымкент қ) - Талғат Сырымбетов (ЦСКА) - 5:0

65 келі

Абзал Серік (Шымкент қ) - Нұрислам Қалдыбай (Түркістан обл) - 4:1

70 келі

Елнұр Сүйінбай (Жамбыл обл) - Дархан Дүйсебай (ЦСКА) - 4:1

75 келі

Еркебұлан Шайкенов (Жетісу обл) - Нұрбол Мұхаметәли (ЦСКА) - 4:1

80 келі

Нұрқанат Райыс (Маңғыстау обл) - Игорь Соловев (Ақтөбе обл) - 4:1

85 келі

Бекнұр Батырбек (ЦСКА) - Ислам Бетаев (Астана қ) - 5:0

90 келі

Нұржан Думан (Қарағанды обл) - Мухаммадризо Алижонов (Өзбекстан) - 4:1

+90 келі

Мадияр Саидрахимов (Өзбекстан) - Бекболат Әбдікерім (Түркістан обл) - 4:1
 

Алматы қаласында Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, Кеңес Одағының Батыры және Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған XXIX халықаралық бокс турнирі жалғасып жатыр.

Ең жеңіл 50 келіде Абай облысының өкілі Ернар Қарап өзінің чемпиондыққа үміткер екендігін дәлелдеп келеді. Ол жартылай финалда бір бас жоғары өнер көрсетіп, Ербол Абдреимовты (Жамбыл обл) 5:0 есебімен жеңді.

55 келіде атақты Сәкен Бибосынов та айтарлықтай қиындыққа тап болмай, Қарағанды облысының боксшысы Нұрислам Бекеннен төрешілердің бірауыз шешімімен басым түсті.

60 келіде Асылжан Серікбай тағы да бір алтынға үміткер Жандос Қыдырәлиеті жарыстан шығарды. Есеп: 3:2.

65 келіде алдын ала болжағандай, U22 санатында 2 дүркін Азия чемпионы Нұрислам Қалдыбаев пен 3 жылдық үзілістен кейін спорт жолына оралған Абзал Серік ақтық сынға жолдама алды.

70 келіде Елнұр Сүйінбай қарсылас шыдатпай, финалға емін-еркін жетті. Оны Жетісу облысының мықтысы Дархан Дүйсебай күтіп тұр.

80 келіде Нұрқанат Райыс та финалға дейін жетті. 

Аса ауыр салмақта Өзбекстанның этникалық қазағы Мадияр Саидрахимов қарсыластарына еш мүмкіндік бермей, чемпиондыққа таласуға мүмкіндік алды.

Айта кетейік, жарыс жеңімпаздары 29 мамырда белгілі болады.

Алматы қаласында Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, Кеңес Одағының Батыры және Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған XXIX халықаралық бокс турнирі жалғасып жатыр.

Турнирдің басты жаңалығы ретінде Токио Олимпиадасының қола жүлдегері, 2 дүркін әлем чемпионы Сәкен Бибосыновтың қатысуы еді. Ол ширек финалда Ақмола облысының боксшысы Бахтияр Әскертаевты еш қиындықсыз айласын асырды. Есеп: 3:0. Осы салмақта фавориттердің қатарына кіретін Кенже Мұратұлы да қарсыласын мерзімінен бұрын ұтты.

60 келіде Асылжан Серікбай чемпиондыққа басты үміткер саналған Дәулет Молдашевты тоқтатты. Есеп: 2:1. Ал бұған дейін 63,5 келіде сынға түскен Жандос Қыдырәлиев тағы бір талантты отандасымыз Руслан Күзеубаевты төрешілердің бірауыз шешімімен жеңді. 70 келіде Дархан Дүйсебай мен Ағажан Қадырдың да жекпе-жегі тартысты өтіп, 2:1 есебімен Дарханның пайдасына аяқталды. Аса ауыр салмақта Атырау облысының өкілі, тәжірибелі Аманат Сабырғали болса, күтпеген жерден жарыс қожайыны Рамзан Саитовқа жол берді. Есеп: 0:3.
Айта кетейік, жарыс жеңімпаздары 29 мамырда белгілі болады.

Алматы қаласында Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, Кеңес Одағының Батыры және Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған XXIX халықаралық бокс турнирі жалғасып жатыр.

Жарыстың екінші күнінде басты сенсация ретінде U22 Азия чемпионы, 60 келіге көтерілген Нұрсұлтан Алтынбектің жеңілісі болды. Ол Абай облысының өкілі Ерасыл Амангелдиевпен жұдырық түйістіріп, 1:2 есебімен есе жіберді.

Қалған жекпе-жектерде өз салмағында фаворит саналған отандастарымыз оңай жеңіске жетті. Атап айтсақ, 60 келідегі Дәулет Молдашев Қарағанды облысының жас әрі талантты спортшысы Нығмет Нығманды 2:1 есебімен ұтты. Сондай-ақ Талғат Сырымбетов (60 келі), Абзал Серік (65 келі), Елнұр Сүйінбай (70 келі), Санатәлі Төлтаев (70 келі), Нұрқанат Райыс (80 келі) cынды көпшілік танитын жерлестеріміздің де мерейі үстем болды.

Айта кетейік, жарыс жеңімпаздары 29 мамырда белгілі болады.
 

Алматы қаласында Қазақстанның тұңғыш Қорғаныс министрі, Кеңес Одағының Батыры және Халық қаһарманы Сағадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған XXIX халықаралық бокс турнирі басталды.

Жарыстар Орталық спорт клубы армиясының базасында өтіп жатыр және дәстүрлі түрде қазақстандық бокстың болашақ жұлдыздары сынға түсетін негізгі алаңдардың бірі саналады.

Биылғы турнирге Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Қытайдан келген шамамен 130 спортшы қатысып жатыр. Қатысушылар үшін бұл жарыс тек медаль үшін емес, ұлттық құрама бапкерлерінің алдында өздерін көрсетіп, кәсіби мансапта үлкен қадам жасау мүмкіндігі ретінде қарастырылып отыр.

Көрермендердің ерекше назары Орталық спорт клубы армиясы командасының құрамына ауды. Командаға тәжірибелі спортшылармен қатар жас боксшылар да енген. Олардың қатарында Олимпиада ойындарының қола жүлдегері және екі дүркін әлем чемпионы Сәкен Бибосынов, Азияның 22 жасқа дейінгі чемпионы Бекнұр Батырбек, жақында ғана қайта шаршы алаңға қайта оралған Абзал Серік, 2024 жылғы Қазақстан чемпионы Талғат Сырымбетов, сондай-ақ жастар біріншіліктерінің жеңімпаздары Нұрбол Мұхаметәлі, Абылай Сман және Дархан Дүйсебай бар.

Сәғадат Нұрмағамбетовтың құрметіне арналған турнир соңғы отыз жылға жуық уақыт ішінде Қазақстан спорты үшін маңызды әрі беделді жарыстардың біріне айналды. Осы жылдар ішінде бұл додада елді әлемдік аренада танытқан көптеген спортшылар бақ сынап, жеңіске жеткен.

Олардың қатарында Олимпиада чемпионы Серік Сәпиев, әлем чемпионы және әлемге кеңінен танымал боксшы Геннадий Головкин, Олимпиада чемпиондары Василий Жиров, Бақтияр Артаев, Данияр Елеусінов, сондай-ақ әлем чемпионы Жәнібек Әлімханұлы бар.

Жекпе-жектер 13 салмақ дәрежесінде өтеді. Жеңімпаздарға спорт шебері атағы беріледі және турнир 29 мамырға дейін жалғасады.

Түркістан қаласында бокстан Олимпиада ойындарының және әлем чемпионатының күміс жүлдегері Мұхтархан Ділдәбековтің жүлдесіне арналған жастар арасындағы халықаралық турнир аяқталды.

Жарысқа еліміздің және шетелдің жас боксшылары қатысып, жоғары деңгейдегі тартысты жекпе-жектер өтті.

Төменде салмақ дәрежелері бойынша жеңімпаздар мен жүлдегерлер тізімі берілген:

50 келі

1-орын: Әділет Абылайхан (Шымкент)
2-орын: Нұрбол Нұржанов (Қарағанды обл.)
3-орын: Нұрым Боранбай (Қарағанды обл.)
3-орын: Қуаныш Құралбай (Түркістан обл.)

55 келі

1-орын: Азамат Ернұр (Жетісу обл.)
2-орын: Арсен Досымқұл (Жамбыл обл.)
3-орын: Айдын Сейсенбай (Астана)
3-орын: Бекнұр Әбдіхан (Қарағанды обл.)

60 келі

1-орын: Алдияр Бахадур (Түркістан обл.)
2-орын: Ерасыл Батырбек (Шымкент)
3-орын: Ақарыс Егенберген (Алматы)
3-орын: Умар Орусбаев (Қырғызстан)

65 келі

1-орын: Темірлан Әбдірайым (Алматы)
2-орын: Расул Сейдіш (Жамбыл обл.)
3-орын: Мәнсүр Тілеужан (Қарағанды обл.)
3-орын: Сырым Отжан (Түркістан обл.)

70 келі

1-орын: Ерлан Дарманқұл (Түркістан обл.)
2-орын: Гайрат Иристаев (Түркістан обл.)
3-орын: Даниял Шалқарбай (Алматы)
3-орын: Кутманбии Муратов (Қырғызстан)

75 келі

1-орын: Әлихан Примбетов (Түркістан обл.)
2-орын: Ақпан Молдаш (Түркістан обл.)
3-орын: Мұрат Махамбетқалиұлы (Ақтөбе обл.)
3-орын: Нұрбек Сериков (Түркістан обл.)

80 келі

1-орын: Қуаныш Ұрымбасар (Түркістан обл.)
2-орын: Арсентий Андрейкин (Жамбыл обл.)
3-орын: Рахат Жақсылық (Жетісу обл.)
3-орын: Ихтияр Алиддинов (Түркістан обл.)

85 келі

1-орын: Таннур Сейсенбай (Жамбыл обл.)
2-орын: Нұрасыл Тұрарбекұлы (Шымкент)
3-орын: Нұрдаулет Қалдар (Астана)
3-орын: Нұрхан Мешітбай (Ақтөбе обл.)

90 келі

1-орын: Бақсұлтан Орындық (Түркістан обл.)
2-орын: Нұрлыхан Жайшылық (Ақтөбе обл.)
3-орын: Бекжол Аманжол (Жамбыл обл.)
3-орын: Ермахан Төлепберген (Түркістан обл.)

+90 келі

1-орын: Аян Дүйсенбек (Түркістан обл.)
2-орын: Мағжан Сеитов (Шымкент)
3-орын: Саян Ұлан (Түркістан обл.)
3-орын: Алдияр Исқақов (Түркістан обл.)

Қазақстан бокс федерациясының президенті Шахмұрат Мүтәліп жылдық конференция барысында маңызды бағыттарға тоқталды.

Оның айтуынша, 2025 жылы жоғары деңгейде ұйымдастырылған Әлем кубогінен кейін, 2027 жылы Астана қаласында өтетін Әлем чемпионатын да дәл сондай жоғары ұйымдастырушылық деңгейде өткізу қажет.

«Ерекше атап өткім келетіні — барлық берілген тапсырмалар мен қойылған міндеттер бос сөз болып қалмай, іс жүзінде нақты жүзеге асырылуы тиіс. Спортшылардың тәртібіне, әлеуметтік желідегі мінез-құлқына ерекше көңіл бөлінуі қажет. Спорттағы идеологиялық және тәрбиелік бағыттың маңыздылығын да ұмытпауымыз керек», — деді федерация президенті.

Сонымен қатар, 2026–2030 жылдарға арналған боксты дамыту тұжырымдамасы бекітілгені айтылды. Бұл құжатта орта мерзімді кезеңге арналған боксты дамытудың негізгі бағыттары мен бірыңғай тәсілдері айқындалған.